äbich,
ebich,
Adj.;
zu
mhd.
ebech
›ab-, umgewendet, verkehrt, böse‹
(); vgl. auch
Splett, Ahd. Wb.
1, 22
;
Öst. Wb.
1, 45
;
Dwb, Neub.
1, 403
.
– Älteres Frnhd.
1.
›umgekehrt, rückwärtig (im räumlichen Sinne); verkehrt (von der Kleiderinnenseite)‹.
Wortbildungen:
äbichhalb
›falsch herum, seitenverkehrt‹.

Belegblock:

Strehlke, Nic. Jerosch. Chron. (
preuß.
,
um 1330
/
40
):
Er lêzit daz gar wesin gût, | ob sî [cleiderin] ebich sint gekart.
Pyritz, Minneburg
1607
(
nobd.
, Hs.
um 1400
):
sie hat ir erbermde cleit | Ewichhalb geleget an.
Ebd.
153, 5045
:
Mir ist daz auwich (?) uz gekert.
Drescher, Hartlieb. Caes. (
moobd.
,
1456
/
67
):
do wendet sich dasselbe pild und chert sich umb von der perenden frauen an die aͤbichen seitten.
Schles. Wb.
1, 17
.
2.
›von der Sonne abgelegen, auf der Schattenseite liegend‹.

Belegblock:

3.
›umgekehrt, umgewendet (von der Hand)‹; rechtssprachliche Spezialisierung zu 1.

Belegblock:

Klett, J. v. Soest
3, 342
(Hs. ˹
wmd.
,
1478
/
80
˺):
mit dem hat er syn swert uss brocht | und tzu yn tzu ja was er mocht. | mit abscherhant den ersten slag | slog eynem, das er fur ym lag.
Schneider, Pont. u. Sid.
79, 1
(
rhfrk.
/
mosfrk.
,
2. H. 15. Jh.
):
Zulest sluch herr Pontus mit ebicher hant dem ritter ins angesicht.
Winter, Nöst. Weist. (
moobd.
,
um 1400
):
wer ainen mit der faust slëcht oder mit äbicher hant.
Siegel u. a., Salzb. Taid. ; ;
Bischoff u. a., Steir. u. kärnt. Taid. ;
Öst. Wb.
1, 46a
.
4.
›verkehrt, falsch, unrecht‹.

Belegblock:

Jungbluth, J. v. Saaz. Ackermann
32, 7
(Hs. ˹
omd.
,
1465
˺):
alle ding haben sich verkert: das hinder herfür [...], das under gen berg, das ober gen tal, das ebich an das recht.
Reithmeier, B. v. Chiemsee (
München
1528
):
souil sy heylige schrift [...] felschen oder sonst aebich auslegen.